Di tích kiến trúc nghệ thuật chùa Long Bàn - Di tích cấp quốc gia

Di tích kiến trúc nghệ thuật chùa Long Bàn - Thị trấn Long Điền (Di tích cấp quốc gia)

Chùa cổ Long Bàn hay còn gọi là Chùa làng nằm ở khu phố Long Phượng, thị trấn Long Điền, huyện Long Điền. Từ Bà Rịa theo Quốc lộ 55 đến thị trấn Long Điền, đi qua Nhà hát Long Điền, đến Ủy ban nhân dân huyện, quẹo vào đường Trần Xuân Độ khoảng 100m tới cổng chùa.
Chùa được làng Long Điền xây dựng vào năm Thiệu trị thứ 5 (Ất Tỵ, 1845) do hòa thượng Hải Chánh - Bảo Thanh (1752-1859) trụ trì đầu tiên, được tôn làm Tổ sư. Kiến trúc Chùa Long Bàn nguy nga, tráng lệ với những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc mang đậm nét truyền thống độc đáo. Chùa xây cất theo kiểu chữ “Tam” gồm ba lớp nhà song song: tòa Giảng đường, tòa Chánh điện, nhà Tổ. Tòa Giảng đường có lầu chuông và lầu trống đối xứng, vượt cao trên mái hiên. Khuôn viên chùa vừa cao lại bằng phẳng, rộng trên 3000 m2 với nhiều cây cổ thụ tỏa bóng mát. Cổng chùa xây năm 1963 bằng đá hoa cương. Đặt ngang phía trên hai trụ cổng là tấm biển có hàng chữ Hán “Long Bàn Cổ tự”. Trước Chánh điện có ngôi nhà sàn bằng gỗ, trong đặt tượng “Tiêu Diện Đạo sĩ”. Đây là nơi hàng năm nhà chùa tổ chức lễ Vu Lan, rằm tháng bảy. Cửa hai bên cuốn vòm, phía trên là lầu chuông và lầu trống. Mái chùa lợp ngói âm dương, đầu ngói có gờ viền bằng gốm men xanh. Trên đỉnh nóc có gắn tượng “Lưỡng Long Chầu nguyệt” và các bức tranh vẽ phong cảnh sơn thủy, hoa lá… Bên trong chùa kiến trúc cột, kèo, rui mè… hoàn toàn bằng các loại gỗ tứ thiết. Giảng đường rộng 227 m2, mặt trước có ba đôi câu đối khắc chìm bằng sơn đen. Phía trên ba cửa ra vào gần sát mái là những ô trang trí, miêu tả cành mai, sơn thủy, nhà sàn, người chèo thuyền… đây là nơi thuyết pháp về đạo Phật và làm đàn chay cúng cô hồn. Chánh điện nối với giảng đường, rộng 227 m2, có nhiều bức Hoành phi chạm gỗ nổi rất công phu mỹ thuật hình chim thú, thể hiện phong cảnh sinh hoạt ở nông thôn. Các kiến trúc cổ như: đầu dư, đòn bẩy, xà nhà…đều chạm khắc tinh xảo hình rồng, mây, hoa, lá.
Chánh điện thờ Phật Thích Ca Mâu Ni, A Di Đà, Quan Âm, Thế Trí…Hai bên là hai khám thờ Tổ Bồ Đề Đạt Ma và Quan Thánh Đế, các tượng Phật được chạm khắc mỹ thuật hết sức sinh động. Khám thờ và các Hoành phi, câu đối chạm trổ công phu, sơn son thếp vàng.
Phía sau Chánh điện là bàn thờ Tổ, trên có hình Tổ Sư Bồ Đề Đạt Ma và hai long vị Hòa thượng Bảo Chánh - Bảo Thanh. Nối tiếp với chánh điện là nhà Giảng đường gồm năm gian để trống. Hai hành lang nối liền nhà Giảng đường và nhà Ông Giám, ở giữa có sân (giếng trời).
Nhà Ông Giám là nơi ăn chay của các vị sư, ở giữa đặt bàn thờ Ông Giám, hai bên tả, hữu thờ những vị sư, tín đồ Phật tử đã qua đời. Từ nhà Giảng đường có cửa hông nối với nhà khách qua hành lang rộng khoảng 3 m trên có mái che.
Chùa Long Bàn là một kiến trúc cổ, trang trí mỹ thuật độc đáo, đặc biệt là các bao lam chạm hình chim phụng, hoa lá, các khám thờ chạm rồng, phượng, các Hoành phi sơn son thếp vàng chạm khắc tinh xảo. Trong chùa có nhiều tượng Phật, Ngọc Hoàng Thượng đế, Quan Thánh đế, 18 vị La Hán, Long Thần, Hộ Pháp…Bằng gỗ mít và 8 khuôn in kinh khắc chữ Hán trên gỗ, một Đại hồng chung đường kính 0,4 m cao 1,2 m được đúc bằng đồng.
(Quyết định công nhận số 680/QĐ ngày 19/4/1991 của Bộ Văn hóa Thông tin nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du Lịch)
Thông tin liên hệ: Ông Chiêm Ích Quang - ĐT: 0909.862.115
Nguồn: UBND huyện Long Điền